http://www.sfc.gr/

Δεν είναι λίγα τα νοικοκυριά που κατά την περίοδο 2007-2008 προχώρησαν στη σύναψη δανείων ή στη μετατροπή υφιστάμενων δανείων από ευρώ σε ελβετικό φράγκο (CHF) για να κερδίσουν από τα χαμηλότερα επιτόκια και από την ισχυρή ισοτιμία (1 € = 1,20 CHF) που υποσχόταν το ελβετικό νόμισμα.  Τα δύο αυτά στοιχεία μπορεί να αποτελούν κίνητρο   για τους δανειολήπτες αλλά ταυτόχρονα αποτελούν και υψηλό χρηματοοικονομικό ρίσκο αφού το δάνειο δεν είναι εκτεθειμένο μόνο στις μεταβολές του επιτοκίου (επιτοκιακό ρίσκο) αλλά είναι εκτεθειμένο και στις συναλλαγματικές διακυμάνσεις (συναλλαγματικό ρίσκο) του νομίσματος στις διεθνείς χρηματαγορές, σε αντίθεση με τα δάνεια σε ευρώ που ενέχουν για τους έλληνες δανειολήπτες  αποκλειστικά επιτοκιακό κίνδυνο.

Όλα πήγαιναν καλά και όλοι ήταν ευχαριστημένοι μέχρι τη στιγμή που ξεκίνησε η κατάρρευση του € έναντι του CHF, η οποία οδήγησε στην εκτόξευση της μηνιαίας δόσης μέχρι και κατά 25%. Και δυστυχώς δεν ήταν λίγοι οι έλληνες οι οποίοι είδαν το «ελβετικό» τυρί και δεν είδαν την φάκα. Περί τους 50.000 συμπατριώτες μας επέλεξαν να προχωρήσουν στη σύναψη στεγαστικών δανείων σε CHF (ύψους 5-6 δις €) και άλλοι τόσοι επέλεξαν την υποκατάσταση των υφιστάμενων δανείων τους από € σε CHF προκειμένου να μειώσουν το κόστος εξυπηρέτησης λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων.

Όσο λοιπόν το € υποχωρούσε έναντι του CHF τόσο πιο δυσβάσταχτη ήταν και η εξυπηρέτηση του δανείου και τόσα περισσότερα καλείται να αποπληρώσει ο δανειοδοτούμενος. Για να γίνει πιο κατανοητό ας φέρουμε ένα παράδειγμα.

Έστω ο κ. «Χ» λαμβάνει το 2005 στεγαστικό δάνειο 100.000 € με 20 ετή διάρκεια αποπληρωμής και επιτόκιο 6,5%.  Η μηνιαία δόση του είναι 750€. Το 2007 τον συμβουλεύει η Τράπεζα για να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης του δανείου να το αντικαταστήσει με CHF, γιατί το επιτόκιο θα ήταν (libor 2,5% + περιθώριο) κοντά στο 4%, εκθέτοντας όμως με αυτόν τον τρόπο τον πελάτη της σε διπλό κίνδυνο (συναλλαγματικό και επιτοκιακό). Με την αλλαγή αυτή η μηνιαία δόση πέφτει στα 580 €, δηλαδή 170€ χαμηλότερα το μήνα και 2.040€ το χρόνο ενώ  το ανεξόφλητο κεφάλαιο κατά την ημερομηνία μετατροπής ανέρχεται στα 154.000 CHF (94.000€) (όταν το 1€=1,64 CHF). Ευχαριστημένος ο δανειοδοτούμενος από την αλλαγή αυτή επαναπαύεται συνεχιζόντας να πληρώνει πλέον δάνειο εκφρασμένο σε CHF.  Τα χρόνια πέρασαν και φτάνουμε στο σήμερα 22 Ιουνίου 2011.

Για να δούμε που βρισκόμαστε:  Το Libor έχει πέσει ακόμα χαμηλότερα και το επιτόκιο διαμορφώνεται κοντά στο 3% με το € όμως να έχει καταρρεύσει και να ισούται πλέον με 1,20 CHF.

Η μηνιαία δόση ανέρχεται στο ποσό περίπου των 850 CHF ήτοι 705€ (αύξηση κοντά στα 200€ το μήνα και 2400€ σε ετήσια βάση) και το ανεξόφλητο ποσό του δανείου στα 131.000 CHF, ποσό το οποίο εκφρασμένο σε ευρώ είναι ίσο με 110.000€, δηλαδή όχι μόνο συνεχίζει να χρωστάει ο κος «Χ» το σύνολο του δανείου αλλά επιπλέον έχει επιβαρύνθεί με 10.000 ευρώ σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο, παρόλο που πληρώνει για 6 ½ συναπτά έτη κανονικά τις δόσεις του.

Συνοπτικά  έχουμε:

Ιστορικά η ισοτιμία €/CHF είναι σε ιστορικά χαμηλά όπως φαίνεται και από το διαγραμμα (2007-2011). Τι μπορεί να κάνει λοιπόν σήμερα;

1. Να περιμένει, προσευχόμενος να ανατιμηθεί το ευρώ έναντι του ελβετικού φράγκου στο προσεχές μέλλον ώστε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του δανείου.
2. Να αιτηθεί εκ νέου μετατροπή της Δανειακής του Σύμβασης σε €, έτσι ώστε να απαλλαγεί από τον συναλλαγματικό κίνδυνο που τόσο έως τώρα του έχει κοστίσει. Αυτό όμως θα «κλείδωνε» τη ζημία που έχει ήδη υποστεί λόγω της κατάρρευσης του € έναντι του CHF, αφού θα καλείται να αποπληρώσει 110.000 € δάνειο, παρόλο που πληρώνει τις δόσεις του εδώ και 6 ½ χρόνια για αρχικό δάνειο 100.000 €. Η λυσή αυτή μπορεί να γίνει ακόμη πιο ζημιογόνα εάν λάβουμε υπόψην και τα υψηλότερα επιτόκια με τα οποία δανείζουν οι ελληνικές τράπεζες σήμερα καθώς επίσης και το κόστος αλλαγής της σύμβασης από CHF σε €.

Συνεπώς αυτό που πρέπει να κάνει ο κος. «Χ» είναι να περιμένει καρτερικά τη βελτίωση της συναλλαγματικής σχέσης € / CHF ώστε να μπορέσει να μειώσει τη ζημία του και εάν τότε το επιθυμεί να αιτηθεί αλλαγή της σύμβασης σε € ώστε να απαλλαγεί από μελλοντικές συναλλαγματικές διακυμάνσεις.

Σε κάθε περίπτωση αυτό που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι το ρευστό οικονομικό περιβάλλον στο οποίο καλούμαστε να επιβιώσουμε συνιστά όσο το δυνατόν μικρότερο χρηματοοικονομικό κίνδυνο.